Нэрийн галиг бичлэгийн заавар

0. Нэг өгүүлбэрийн дүгнэлт

Шашны сургаал номлолын эрх мэдэл үсэг нэг бүрээр галиглах нэгдсэн хүснэгт тогтоолгүй, зөвхөн дээд түвшний зарчмыг тогтоогоод нутгийн хэлний бичлэгийг эцэслэн шийдэх эрхийг Хамба лам нарын Их хуралд шилжүүлсэн (§1). Солонгосын католик тал энэ эрхийг “улсын стандартыг баримтлах + зарчмын нарийвчилсан дүрэм + тогтсон хэрэглээ ба онцгой тохиолдлын жагсаалт” гэсэн гурвалсан бүтэц, мөн хоёр замнал (Ариун Судрын эх = эх хэлний дуудлага / шашны ёслол ба гэгээнтний нэр = латин хэлбэр)-аар хэрэгжүүлсэн (§2). Монголын католик өгөгдөл ч уг зарчмын ерөнхий хүрээг аль хэдийн дагаж байгаа боловч (латин язгууртай хэлбэр, зөв бичих дүрэмд нийцэл) дүрмийн баримт бичиггүй учраас стандартжаагүй (хувилбар хэлбэр зэрэгцэн орших, галиг ба утгын орчуулга холилдох) байдалтай байна (§3). ∴ (Дүгнэн гаргасан нь) монгол удирдамжийн чиглэл бол Солонгосын загварын бүтцийг нутагшуулж, Монголын албан ёсны тогтсон хэлбэрүүдийг (known_terms.json, Missale_Romanum_MN.md) уламжлалт хэрэглээний давхарга болгон хүндэтгэх; монгол кирилл зөв бичих дүрмийг (одоогоор хоёрдогч эх сурвалжид тулгуурласан, MNS улсын стандартын эх бичвэр баталгаажаагүй) баримтлах; галиглах уу, утгаар орчуулах уу гэдгийг шийдэх дүрмийг бичгээр тогтоох; бодит хэрэглээнд зэрэгцсэн хувилбаруудыг нэг мөр болгох явдал юм (§5 дахь дүгнэн гаргасан зарчмууд). Эцсийн бичлэгийг Хамба лам нарын Их хурал болон Элч нар дээр суурилсан Сэнтий батламжлах учир glossary төсөл нь Монголын албан ёсны католик материалыг анхдагч эх сурвалж болгоно; тийм хэлбэр байхгүй үед л зарчмаар нэр дэвшигч гаргаад заавал нягтална (§1 дэх эрх мэдэл + төслийн CLAUDE.md §1.4 “таамаглахгүй” зарчимтай нийцнэ).

1. Хэм хэмжээний түвшин — Шашны сургаал номлолын эрх мэдэл юу тогтоож, юуг шилжүүлсэн бэ (эх сурвалж §01)

Шашны сургаал номлолын эрх мэдэл Ариун Судрын оноосон нэрийн нэгдсэн галигийн хүснэгт гаргадаггүй. Харин нэрийн хэлбэрийг захирах дөрвөн дээд зарчим тогтоож, нутгийн хэлний бичлэгийг эцэслэх эрхийг Хамба лам нарын Их хуралд шилжүүлдэг.

Эрх мэдлийн бүтэц (нэрийн хэлбэрийг хэн эцэслэх вэ): нутгийн хэлний бодит бичлэгийг Хамба лам нарын Их хурал дээрх зарчмын дагуу бэлтгэж, батална. Шашны ёслолд зориулсан орчуулгыг Элч нар дээр суурилсан Сэнтий, Congregation for Divine Worship and the Discipline of the Sacraments-ээр дамжуулан батламжилна (confirmatio); шашны ёслолын бус Ариун Судрын хэвлэлийг Элч нар дээр суурилсан Сэнтий эсвэл Хамба лам нарын Их хурал батална (Католик Шашны Хуулийн 825-р зүйл). Үндэслэл нь шинэчлэгдсэн Католик Шашны Хуулийн 838-р зүйл, Magnum Principium (2017), CDW-ийн 2021 оны хэрэгжүүлэх зарлиг юм. Confirmatio = орчуулгын батламж, recognitio = дасан зохицуулалтын хянан зөвшөөрөл (§01 §2.5).

Glossary төсөлд хамаарах нь: Шашны сургаал номлолын эрх мэдлийн баримт бичгүүдэд “Ариун Судрын тухайн нэрийн монгол стандарт хэлбэр” гэх мэт нэг бүрчилсэн бичлэгийн хүснэгт байхгүй. Иймээс тухайн нэрийн стандарт хэлбэрийг энэ хэм хэмжээнээс бус, Монголын католик албан ёсны материалаас (§3) тогтооно. Албан ёсны материалд тухайн хэлбэр байхгүй үед л уг хэм хэмжээг нэр дэвшигч хэлбэр гаргах шийдвэрийн хүрээ болгон ашиглана. (“LA n.33·41”-ийг хамтатган эшилдэг ч n.33 нь үнэндээ том үсгийн тухай; нэрийн хэлбэрийн гол заалт нь n.23 ба n.41c — §01 §0-д баталсан.)

2. Загварын түвшин — Солонгосын католик баталгаажсан хэрэгжилт + галиглалын ерөнхий онол (эх сурвалж §02)

Солонгосын Католик Шашин дээрх хэм хэмжээний тогтолцоог нэг нутгийн хэлэнд бодитоор ажиллах гурвалсан бүтэц + хоёр замнал болгон хэрэгжүүлжээ. Энэ нь монгол хэлэнд нутагшуулж болох хэрэгжилтийн жишиг юм. (§02 үүнийг загвар, жишиг гэдгээр нь нотолсон; “хамгийн ойр” гэх харьцуулсан давуу байдлын дүгнэлт хийгээгүй.)

2.1 Гурвалсан бүтэц (「성경」-ийн тайлбарын 4-р зүйл)

Нарийвчилсан дүрмийг Хамба лам нарын Их хурлын Korean Bishops’ Biblical Committee-оос гаргасан 「성경 고유명사 음역 원칙과 관용·예외 목록」 хэмээх тусдаа баримт бичигт нийтэлжээ. Өөрөөр хэлбэл “зарчмын нарийвчилсан дүрэм + уламжлалт хэрэглээ ба онцгой тохиолдлын жагсаалт” нь хэрэгжүүлэх шийдэл болсон (§02 §A.2). Гэхдээ уг нарийвчилсан дүрмийн эхийг үгчлэн эшлэх боломж одоогоор баталгаажаагүй — эх судалгааны §4-т тэмдэглэсэн.

2.2 Хоёр замнал — Ариун Судрын эх бичвэр vs шашны ёслол ба гэгээнтний нэр

• Ариун Судрын эх бичвэр дэх оноосон нэр = эх хэлний (еврей/грек) дуудлага
• Ёслолын Судар ном, гэгээнтний нэр = латин (Nova Vulgata) хэлбэр — CBCK-ийн баталсан нэр томьёоны тольд “гадаад гэгээнтний нэр” 190-ийг латин эх хэлбэртэй хамтатган оруулсан (Petrus→베드로, Ioannes→요한, Matthaeus→마태오 …). -us/-a төгсгөлийг хасах буюу зөөлрүүлсэн авианы галиг (transcription) болохоос цэвэр үсэгчлэн галиг (transliteration) биш.
• Шинэчлэлийн чиглэл (공동번역→2005): ерөнхийдөө эх хэлний авианд ойртсон (루가→루카 — /k/-г тодруулсан; 디모테오→티모테오 гэх мэт) бөгөөд §1-ийн зарчим 1-ийг бэхжүүлсэнтэй нийцнэ.

2.3 Галиглалын ерөнхий онол (§02-ийн B хэсэг)

• Үсэгчлэн галиг (transliteration, үсэг↔үсэг) ба авианы галиг (transcription, авиа→үсэг)-ийг ялгана. Ариун Судрын практик нь зорилтот хэлний уншигч дуудах боломжтой хэлбэрийг чухалчилдаг тул авианы галиг давамгайлна.
• Гурван шалгуур тэнхлэг: эх хэлний авиа / латин (Vulgata) / зорилтот хэлний зөв бичих дүрэм ба уламжлал. Практикт эдгээрийг хослуулна; зөрчилдвөл аль хэдийн тогтсон гадаад нэр (exonym) зөөлрүүлэгч болно.
• Тууштай байдал + онцгой тохиолдлыг бичгээр тогтоох: “дүрмийг түрүүнд баримталж, тогтсон хэлбэрийг онцгой тохиолдлын жагсаалтад бичнэ” (§02 §B.3).

3. Бодит байдлын түвшин — Монголын католик бодит хэрэглээ + зөв бичих дүрэм (эх сурвалж §03)

Монгол бичлэгийн судалгаа нь дотоод эх сурвалжуудаас (compendium 5,323 · known_terms 118 · Missale 65,186 мөр) хэмжсэн цэвэр галигласан 85 толгой үгэнд (хүний нэр 56 · газрын нэр 23 · шашны ёслолын үг 6) тулгуурласан. §1-ийн хэм хэмжээ, §2-ын загвартай харьцуулахад зарчмын ерөнхий хүрээг аль хэдийн дагасан ч дүрмийн баримт бичиггүй учраас стандартжаагүй байна.

3.1 Хэм хэмжээний зарчмыг аль хэдийн (хэсэгчлэн) дагаж байна

• Зарчим 1-тэй (эх хэл/латин жишиг хэлбэр) нийцэх нь — Jesus→Есүс (Iesus), Mary→Мариа (Maria) зэрэг латин жишиг хэлбэр known_terms.json-д албан ёсоор тогтсон. ✔ §1-ийн зарчим 1-тэй нийцнэ. Анхаарах нь: энэ нь зарчим 3 (YHWH-г авиагаар буулгахгүй)-ыг батлахгүй. §03 зөвхөн Есүс/Мариа-гийн латин хэлбэрийг нотолсон; ЭЗЭН-ий нэрийн монгол бодит хэрэглээ баталгаажаагүй (Tetragrammaton-ыг хэрхэн шийдсэн үндэслэл байхгүй). YHWH-г авиагаар буулгахгүй байх нь §1-ийн хэм хэмжээний шаардлага болохоос Монголын бодит хэрэглээгээр батлагдаагүй — §5 P3, §7.
• Зөв бичих дүрэмд нийцэх нь (§1-ийн зарчим 4-ийн түвшин) — гадаад үгийн тусгай гийгүүлэгчийн хэрэглээ (к·п·ф, үгийн эхний в: Каин·Паул·Иосеф·Вавилон) монгол кириллийн зээлдмэл гийгүүлэгчийн дүрэмтэй (ф·к = гадаад үгийн гийгүүлэгч; үгийн эхний в = гадаад үг) яг нийцнэ (§03 §4, Wikipedia “Mongolian Cyrillic alphabet”).
• Албан ёсны Ёслолын Судар номоор батлагдах нь — compendium дахь бичлэг Монголын Мөргөл бүхий Ромын уламжлалт Судар ном дахь бодит хэрэглээтэй таарна (grep: Есүс 995 удаа · Мариа 345 · Иохан 306 · Петр 111 · Паул 90). Иймээс эдгээр нь дурын жишээ бус, албан ёсны шашны ёслолын бодит хэрэглээний бичлэг юм.

3.2 Гэвч стандартжаагүй — удирдамжаар шийдэх дөрвөн гол доголдол (бодит хэмжилт)

4. Гурван түвшний нийцэл ба зөрчил

Гол санаа: зөв бичих дүрмийн тэнхлэг аль хэдийн нийцсэн. ЭЗЭН-ий нэрийн тэнхлэг §1-ийн хэм хэмжээний хувьд тодорхой боловч Монголын бодит хэрэглээ баталгаажаагүй. Гол цоорхой нь “бүтэц (нарийвчилсан дүрэм + онцгой тохиолдлын жагсаалт) ба замналын ялгал” дээр төвлөрнө. Тиймээс монгол удирдамжийн зорилго шинэ бичлэг зохиох бус, аль хэдийн буй албан ёсны бичлэгийг бүтэцжүүлж, нэг мөр болгох явдал юм.

5. Дүгнэн гаргасан зарчим — Монголын католик Ариун Судрын галигийн удирдамж

Доорх зүйлс нь §1–4-өөс дүгнэн гаргасан хэрэгжүүлэх зарчим юм. Өөрөөр хэлбэл эх баримт үгчлэн тушаасан бус, хэм хэмжээ, загвар, бодит байдлыг Монголын нөхцөлд хэрэглэх тухай шийдвэр бөгөөд зүйл бүрийн үндэслэл болсон түвшнийг тэмдэглэв. §01, §02, §03 тус бүрийн “дүгнэн гаргасан зарчим”-ыг нэгтгэсэн болно.

P1. Албан ёсны материалыг анхдагч болгох зарчим (эрх мэдэлтэй нийцэх)

Нэг нэрийн эцсийн бичлэг нь Хамба лам нарын Их хурал болон Элч нар дээр суурилсан Сэнтийн батламжийн асуудал тул glossary төсөл нь аль хэдийн тогтсон Монголын католик албан ёсны материалыг (known_terms.json, Missale_Romanum_MN.md, баталсан Мөргөл бүхий Ромын уламжлалт Судар ном) анхдагч эх сурвалж болгоно. Албан ёсны хэлбэр байвал яг хэвээр нь авна (зохиохгүй). Байхгүй үед л P2–P5-аар нэр дэвшигч гаргаж, хэрэглэгч эсвэл эрх бүхий эх сурвалжаар баталгаажуулна. (Үндэслэл: §1-ийн эрх мэдэл + төслийн CLAUDE.md §1.4 “таамаглахгүй”.)

P2. Хоёр замнал (жишиг холилдсоныг шийдэх)

• Ариун Судрын эх бичвэр дэх хүний ба газрын нэр = эх хэлний (еврей/грек) дуудлага, Nova Vulgata-гаар латин уламжлалт хэлбэрийг тулгана.
• Ёслолын Судар ном ба гэгээнтний нэр = латин (Nova Vulgata) хэлбэр (жишээ: Есүс=Iesus, Мариа=Maria, гэгээн Петр/Паул/Стефан — Missale дахь бодит хэрэглээ).

Ингэж хоёр замналыг бичгээр тогтоон §3.2 дахь “жишиг холилдсон” байдлыг дүрэмд оруулна. (Үндэслэл: §1-ийн зарчим 1 + §2.2 Солонгосын хоёр замнал + §3.1 латин хэлбэрийн бодит хэмжилт.)

P3. YHWH / ЭЗЭН-ий нэрийг авиагаар буулгахгүй (хэм хэмжээний тусгай дүрэм — хэм хэмжээний үндэслэлтэй, Монголын бодит хэрэглээ баталгаажаагүй)

YHWH-г “Yahweh” маягаар авиагаар буулгахгүй; “ЭЗЭН”-тэй дүйх Монголын католик албан ёсны үгээр орлуулна (тогтсон хэлбэрийг түрүүнд баримтална). Энэ нь §1-ийн хэм хэмжээ (LA 41c + CDW-ийн 2008 оны захидал)-аас гарсан шаардлага бөгөөд YHWH-г монгол хэлэнд бодитоор хэрхэн шийдсэнийг §03 батлаагүй (баталгаажаагүй — §7). Хэрэглэхдээ P1-ийн дагуу known_terms/Missale дахь “ЭЗЭН”-ий дүйцийг эхэлж шалгаад авна. (Үндэслэл: §1-ийн зарчим 3; Монголын бодит хэмжилт биш.)

P4. Зорилтот хэлний зөв бичих дүрэм + авианы галигийг түрүүнд баримтлах (зөв бичих дүрмийн нийцэл)

Солонгос хэл “Гадаад үгийг бичих журам” хэмээх батлагдсан улсын стандартыг баримталдагтай адил Монгол хэл монгол кирилл зөв бичих дүрэм ба стандарт авиалбарыг баримтлан эх хэлнүүдийн авиаг ойролцоогоор буулгана. Гэхдээ Монголын талын үндэслэл одоогоор хоёрдогч эх сурвалж (Wikipedia “Mongolian Cyrillic alphabet”)-д тулгуурласан бөгөөд MNS улсын стандартын эх бичвэр баталгаажаагүй (§7). Үсэг↔үсгийн цэвэр галиг бус, авианы галиг (дуудлагыг ойролцоолох) давамгайлна. ф·к, үгийн эхний в зэрэг аль хэдийн нийцсэн зээлдмэл гийгүүлэгчийн хэрэглээг хадгална. (Үндэслэл: §1-ийн зарчим 4 + §2.3 авианы галиг давамгай + §3.1 зөв бичих дүрмийн нийцэл.)

P5. “Галигийн зарчим + онцгой тохиолдлын жагсаалт” бүтэц ба нэг мөр болголт (загварыг нутагшуулах)

Солонгосын загвар (зарчмын нарийвчилсан дүрэм + уламжлалт хэрэглээ ба онцгой тохиолдлын жагсаалт)-ыг нутагшуулж, “Галигийн зарчим + онцгой тохиолдлын жагсаалт” гэсэн монгол хувилбар бий болгоно. “Дүрмийг түрүүнд баримтлах, тогтсон хэлбэрийг онцгой тохиолдлын жагсаалтад бичих, галиг/утгын орчуулгыг сонгох шалгуурыг мөн бичгээр тогтоох” зарчмыг практик дүрэм болгоно. Энэ бүтцээр §3.2-т бодитоор илэрсэн хувилбар хэлбэрүүдийг (Естер/Эстээр гэх мэт) албан ёсны хэлбэрээр нэг мөр болгоно. (Үндэслэл: §2.1·§2.3 + §3.2 дахь хувилбар ба галиг/утгын орчуулгын холимог.)

6. Хэрэгжүүлэх санал (glossary төслийн дараагийн алхам — бага эрчимтэйгээс эхлэх)

1. Нэг мөр болголтын скан: §3.2-т хэмжсэн хувилбаруудыг (Естер/Эстээр, Захариа/Зэхариа, Иерусалим/Йерусалим, Кана/Канаа) албан ёсны хэлбэрийн (known_terms/Missale дахь grep давтамж) дагуу нэг мөр болгох нэр дэвшигч гаргана → хэрэглэгч баталсны дараа compendium-д тусгана.
2. Онцгой тохиолдлын жагсаалт бичих: галиг бус, утгаар орчуулсан хэлбэрүүдийг (Pasch→Дээгүүр Өнгөрөх, Kyrie→ЭЗЭН минь…) “утгын орчуулга сонгосон” онцгой тохиолдлын жагсаалтад тэмдэглэнэ → “оноосон нэр бүрийг заавал галиглана” гэх буруу хэрэглээнээс сэргийлнэ.
3. Замналын шошго (сонголтоор): compendium-ийн толгой үгэнд эх бичвэрийн хэлбэр/шашны ёслолын хэлбэрийг ялгах шаардлагатай цөөн тохиолдолд л тайлбар нэмнэ. (Бүхэлд нь дахин хийхгүй; олонх нь аль хэдийн нийцсэн.)
4. Дараагийн эх сурвалж бүрдүүлэх (эх судалгааны §4-т тэмдэглэсэн баталгаажаагүй зүйлс): Солонгосын нарийвчилсан дүрмийн эх (§02 §A.2), Монголын гадаад үгийн улсын стандартын (MNS) эх бичвэр, Монголын католик албан ёсны галигийн журам байгаа эсэх. Эдгээрийг олбол P4·P5-ын үндэслэл бэхжинэ.

7. Баталгаажаагүй зүйл ба хязгаарлалт (гурван судалгаанаас нэгтгэв)

• Нэг бүрчилсэн нэрийн галигийн хүснэгт Шашны сургаал номлолын эрх мэдлийн баримт бичигт байхгүй (§1). Стандарт хэлбэрийг зөвхөн Монголын албан ёсны материалаас батална.
• Солонгосын нарийвчилсан дүрмийн эхээс үгчлэн эшлэх боломж бүрдээгүй (§02 §A.2). Одоогоор зөвхөн оршин буй болон хамрах хүрээ нь батлагдсан.
• Монголын католик албан ёсны галигийн журам байгаа эсэх баталгаажаагүй (§03 §5). Бодит хэрэглээ байгаа ч бичгээр тогтоосон хэм хэмжээ олдоогүй.
• Монголын гадаад үгийн улсын стандартын (MNS) эх бичвэр баталгаажаагүй (§03 §5). §4 ба P4-ийн зөв бичих дүрмийн үндэслэл Wikipedia хэмээх хоёрдогч эх сурвалжид тулгуурласан (анхдагч стандарт баримт бичиг баталгаажаагүй).
• ЭЗЭН-ий нэрийн монгол бодит хэрэглээ баталгаажаагүй (§03). §03 зөвхөн Есүс/Мариа-гийн латин хэлбэр (зарчим 1)-ийг нотолсон бөгөөд Tetragrammaton-ыг шийдсэн үндэслэл байхгүй. §1-ийн зарчим 3 (YHWH-г авиагаар буулгахгүй) нь хэм хэмжээний шаардлага болохоос Монголын бодит нийцэл батлагдаагүй (§3.1, §4-ийн YHWH мөр, P3-тай нийцнэ).
• Монголын албан ёсны материалын эрх зүйн байр суурь: known_terms/Missale нь албан ёсны бодит хэрэглээг нотолдог (§03 §3.5), харин албан ёсоор баталсан бичлэгийн стандарт мөн эсэхийг тусад нь тогтоох шаардлагатай (§4-ийн эрх мэдлийн мөр).
• Эх хэлд тулгуурласан ангилал нь шинжилгээний таамаг (§03 §3·§5). Латин/еврей/орос хэлбэрийг ямар түүхэн замаар авсан тухай баримт бичгийн үндэслэл баталгаажаагүй; Оросын Синодын орчуулгатай тулгаагүй.
• CDW-ийн 2008 оны нэрийн тухай захидал: vatican.va-гийн стандарт модонд нийтлэгдээгүй, USCCB дахь хувилбараар эхийг баталсан (§01 §5).
• Scripturarum Thesaurus-ийн солонгос албан ёсны эх олдоогүй (§01 §5).
• Түүврийн хүрээ: §3-т хэмжсэн 85 нь сонгон тааруулсан тохиолдлууд бөгөөд compendium-ийн бүрэн тооллого биш (бүрэн олборлолт нь дараагийн ажил).

8. Эх сурвалж (нэгтгэсэн жагсаалт)

Шашны сургаал номлолын эрх мэдлийн анхдагч эх сурвалж (§01):

• Liturgiam authenticam (CDW, 2001) — EN https://www.vatican.va/roman_curia/congregations/ccdds/documents/rc_con_ccdds_doc_20010507_liturgiam-authenticam_en.html · KO (CBCK) https://cbck.or.kr/Board/K5160/401791 · дотоод bible_page/liturgiam-authenticam/{en,ko}.md
• Scripturarum Thesaurus (JP II, 1979; Nova Vulgata-г нийтэлсэн) — https://www.vatican.va/content/john-paul-ii/en/apost_constitutions/documents/hf_jp-ii_apc_19790425_scripturarum-thesaurus.html
• Nova Vulgata (эх бичвэр) — https://www.vatican.va/archive/bible/nova_vulgata/documents/nova-vulgata_index_lt.html
• Magnum Principium (Francis, 2017; can. 838-ыг шинэчилсэн) — https://www.vatican.va/content/francesco/en/motu_proprio/documents/papa-francesco-motu-proprio_20170903_magnum-principium.html · KO (CBCK) https://cbck.or.kr/Notice/13012923 · дотоод bible_page/reference-ko/magnum-principium-ko.md
• CDW, “Католик Шашны Хуулийн 838-р зүйлийг хэрэгжүүлэх зарлиг” (2021; confirmatio/recognitio-гийн тодорхойлолт) — EN https://www.vatican.va/roman_curia/congregations/ccdds/documents/rc_con_ccdds_doc_20211022_decreto-can838-cdc_en.html · дотоод bible_page/reference-ko/decree-canon838-ko.md
• Католик Шашны Хууль (CIC), can. 825 (шашны ёслолын бус Ариун Судрын хэвлэлийн зөвшөөрөл) — дотоод bible_page/reference-mn/cic-825-mn.md
• GIRM (2003; нэрийн бичлэгийн хэм хэмжээ биш, эрх мэдэл ба ёслол үйлдэх орчин) — https://www.vatican.va/roman_curia/congregations/ccdds/documents/rc_con_ccdds_doc_20030317_ordinamento-messale_en.html · USCCB https://www.usccb.org/prayer-and-worship/the-mass/general-instruction-of-the-roman-missal
• Scripturarum Thesaurus-ийн солонгос эх сурвалж хайсан бүртгэл (эх бичвэр олдоогүй) — дотоод bible_page/reference-ko/scripturarum-thesaurus-ko.md
• CDW, Letter on the Name of God (Prot. N. 213/08/L, 2008) — USCCB https://www.usccb.org/resources/name-god · хоёрдогч эх сурвалж https://www.bible-researcher.com/dominus.html · https://adoremus.org/2007/12/letter-to-the-bishops-conferences-on-the-name-of-god/

Солонгосын католик эх сурвалж + галиглалын онол (§02):

• CBCK 「가톨릭 성경」 тайлбарын 4-р зүйл — https://bible.cbck.or.kr/Knbnotes/Guide
• CBCK-ийн Korean Bishops’ Biblical Committee (галигийн зарчим ба онцгой тохиолдлын жагсаалт нийтэлсэн) — https://cbck.or.kr/Committees/201005671
• 「천주교 용어집(주교회의 인준)」 — дотоод sources/catholic_terms_cbck.jsonl (1,770 зүйл; гадаад гэгээнтний нэр 190 + латин толгой үг + шинэчлэлийн суман тэмдэг)
• Пак Жон Сү, “신약 고유명사의 새로운 표기법 제안(2)”, 「성경원문연구」 55 (2024) — https://www.bskorea.or.kr/data/pdf/55-04%20박정수_신약%20고유명사의%20새로운%20표기법%20제안(2)%20-%20개역개정의%20개정에%20부쳐%20-.pdf
• Wikipedia “Transliteration” — https://en.wikipedia.org/wiki/Transliteration · “Proper Nouns in Translation” https://scispace.com/pdf/proper-nouns-in-translation-should-they-be-translated-ii671ea4bo.pdf
• Namuwiki 「성경(한국천주교주교회의)」 / 「성경/번역/한국어」 (хоёрдогч эх сурвалж) — https://namu.wiki/w/성경(한국천주교주교회의), https://namu.wiki/w/성경/번역/한국어

Монголын бодит хэрэглээ + зөв бичих дүрэм (§03):

• output/compendium_glossary.jsonl (5,323 зүйл — §3-т дурдсан бичлэг ба хэв маягийн үндсэн эх сурвалж)
• sources/Missale_Romanum_MN.md (65,186 мөр — grep-ээр баталсан)
• sources/known_terms.json (118 зүйл — албан ёсны гол нэр томьёо)
• Wikipedia “Mongolian Cyrillic alphabet” (зээлдмэл гийгүүлэгчийн дүрэм) — https://en.wikipedia.org/wiki/Mongolian_Cyrillic_alphabet
• BGN/PCGN 1964 Romanization of Mongolian Cyrillic (лавлагаа) — https://assets.publishing.service.gov.uk/media/5d288d91e5274a14efbe5032/ROMANIZATION_OF_MONGOLIAN.pdf